HOŞGELDİNİZ!.
Ender Varol - Sitenin Kuruluş Tarihi: 2009

BUDUQLULAR!..

Buduqlular

Vikipedi, özgür ansiklopedi
 
Atla: kullan, ara
Buduqlular
Buduq kəndi XX əsrin əvvəllərində. Buduqlular milli geyimdə.png
 
Önemli nüfusa sahip bölgeler
Azerbaycan Azerbaycan    
Rusya Rusya    
Diller

Buduq dili

Din

İslam

İlgili etnik gruplar

Şahdağ halkları


Buduqlular[1] (Azerice: Buduqlular), Kafkasya'da Azerbaycan'ın kuzey kesimlerinde yerleşik halk. Kafkasya'nın yerli halklarından biridir. Azerilerin parçası, Azerbaycan'ın aborigen nüfusu, etnik azınlıklarından olan Şahdağ halkları′ndan biridir. Konuştukları dil Buduq dili olarak adlandırılır.

Konu başlıkları

 [gizle

Tarihçe [değiştir]

Buduqlular'ın yaranma tarihi belli değildir. Ama çok eski olduğu bellidir. Özellikle yaşadıkları Buduq köyü Azerbaycanın en eski yerleşim yerlerinden biridir.

Buduqlular'ın etnografik özelliklerine bakınca, onların Azerbaycan'ın diğer halklarına, özellikle de Oğuz Türklerine[2] özgü pek benzer yanları sahip olmakla beraber, hem de lokal özelliklerini koruyup sakladıklarını da görmek mümkündür.

XIX yüzyılın 80'li yıllarına ait bir belgede ceklilerin sayısı 3805 kişi gösterilmiştir[3][4].

A. A. Bakıxanovun "Gülüstani-İrem" eserinde Buduq ve buduqlulara belirli yer verilmiştir[5].

Uzun yıllar gidiş-gelişin zor olduğu mekanlarda yaşayan Buduqlular'ın diğer Şahdağ halkları gibi çağdaş günümüze kadar kendi varlıklarını koruyup saxlamalarının temel nedeni, işte başka uluslarla bütünleşme olmamalarıdır. Fakat buna rağmen, diğer Şahdağ halkları gibi Buduqlular'da hiç de Azerbaycan'da ve dünyada cereyan eden başlıca küresel olaylardan dışında kalmamış, ülkenin diğer halkları kadar bu olayların taraf olmuş ve sorunların çözümüne katkıda bulunmakla birlikte, bu sorunların yarattığı fesatlardan da kendi nasiplerini almışlar[6].

Diğer Şahdağ halkları gibi Buduqlular'da Birinci ve İkinci Dünya savaşlarında, ayrıca Karabağ Savaşı′nda yer almıştır. Savaşların diğer katılımcıları gibi onlar da ağır kayıplara uğramış, vatanın özgürlüğü uğruna canlarını feda etmişlerdir. Özellikle, 1941-1945 yıllarında yaşanan Büyük Vatan Savaşı diğer Şahdağ halkları gibi Buduqlular'ın da demografik gelişimine ciddi etkilemiştir. Öyle ki, özellikle Kuba - Kusar - Şabran bölgesinde 1941 yılının Ekim ayında düzenlenen 223 saylı divizyonun yönetiminde savaşa yollanmış yüzlerce Buduqlular'ın çok büyük çoğunluğu cepheden kendi öz yurtlarına dönmemiştir. Fakat onların savaşta katılımı konusunda yeterli bilgi toplamak çok zordur. Bunun temel nedenleri şimdiye kadar bu alanda hiçbir temel araştırmanın aparılmamasıdır. Özellikle de Buduqlular'ın kendilerinin konuyu araşdırmaması bu alanda gerçeklerin ortaya çıkmaması ile sonuçlanmış ve boşluklarla görülen bir düzlem yaratmıştır[6].

Buduqlular'ın demografik gelişimine en ciddi darbe ise Ermeniler tarafından vurulmuştur. Öyle ki, 1918 yılının ilkbaharında Ermeniler tarafından gerçekleştirilen soykırım sırasında Kuba Rayonu'nda, diğer Şahdağ halkları gibi Buduqlular'da çok ciddi zarar çekmiştir[7][8][9].

Buduqlular'ın büyük çoğunluğu Azerbaycan'ın kuzeyinde, Kuba, Haçmaz, Kusar rayonları toprağında toplu bir halde, Bakü, Sumgayıt şehirlerinde yaşarlar. Rusya'da ve diğer bir kaç ülkede de Buduqlular bulunmaktadır. Buduq dilini hala günlük yaşamda konuşurlar. Kendi genelen ve göreneklerini hala sürdürmektedirler.

Buduqlular bugün de Azerbaycan Cumhuriyeti'nin sosyal-siyasal, ekonomik ve kültürel yaşamının tüm alanlarında, mümkün olduğu kadar yakından katılıyorlar.

Kendilerini "Budad" (Türkçe: Buduqlu) adlandırıyorlar.

Dil [değiştir]

Buduqlular Buduq dili′nde konuşuyor.

Dinleri [değiştir]

Buduqlular VII yüzyıldan sonra müslümandırlar. Ayrıca Buduq köyünde birçok dinî anıtlar vardır.

Ayrıca bakınız [değiştir]

Kaynakça [değiştir]

  1. ^ Будухцы. www.terra.su
  2. ^ T. Paşazadə. «Azərbaycanın milli etnik nümayəndələri – ceklilər», «Azərbaycan Müəllimlər İnstitutunun Хəbərləri», № 1, Azərbaycan Müəllimlər İnstitutu, Bakı, «Müəllim», 2009, s. 39
  3. ^ İmaməddin Zəkiyev. "Naməlum xınalıqlı alimlər". "Ədəbiyyat" qəzeti (Azerice)
  4. ^ H. Həvilov. Azərbaycan etnoqrafiyası. Bakı. Elm. 1991. səh. 40
  5. ^ A. A. Bakıxanov. Gülüstani-İrem.
  6. ^ a b T.Ə.Paşazadə. «Böyük Vətən Müharibəsində və digər müharibələrdə Şahdağ хalqlarının iştirakının öyrənilməsi problemləri». «Böyük Vətən Müharibəsində qələbənin təmin olunmasında Azərbaycan хalqının rolu» mövzusunda keçirilmiş Respublika Elmi Konfransının Materialları, Sumqayıt Dövlət Universiteti, Sumqayıt, 7 may 2010, s. 89 (Azerice)
  7. ^ Указатель географических названий
  8. ^ Список селений Кубинского уезда, подвергшихся погромам в апреле-мае 1918 г.
  9. ^ Солмаз Рустамова-Тогиди. «Куба. Апрель-май 1918 г. Мусульманские погромы в документах». Баку. 2010.

Dış bağlantılar [değiştir]


ziyaretçinin IP adresini gösterir:54.80.228.137 ziyaretçinin tarayıcısının ne olduğunu gösterir: CCBot/2.0 (http://commoncrawl.org/faq/) ziyaretçinin hangi alt sayfada olduğunu gösterir: //hasanorenmaden.tr.gg/BUDUQLULAR-ar--.--.-.htm alt sayfanın başlığını gösterir: BUDUQLULAR!.. en son görülen web sitesinin alanını gösteren haneyi gösterir (für frame yönlendirmesi mevcut olan sayfalarda etkilidir: sayfanın bugünkü tıklanma sayısını gösterir: 224 sayfanın bugünkü ziyaretçi sayısını gösterir: 34 sayfanın toplam tıklanma sayısını gösterir: 292622 sayfanın toplam ziyaretçi sayısını gösterir: 108036 ziyaretçinin bulunduğu "ülke kodunu" gösterir. Almanya'da bulunan bir ziyaretçinin "ülke kodu" mesela "de"dir: us ziyaretçinin bulunduğu ülkenin büyük boy bir resmini gösterir.: us Copy and WIN : http://ow.ly/KNICZ